Çin Sincan’da 1,5 GW’lık Dünyanın En Büyük Tek Fazlı PV-CSP Hibrit Güneş Enerjisi Santralini İnşa Ediyor
Çin, yenilenebilir enerjide sınır tanımayan yatırımlarına bir yenisini daha ekleyerek dünyanın en büyük tek fazlı PV-CSP hibrit enerji santrali projesinin inşasına resmen başladı. China Energy Engineering Corporation (CEEC) tarafından geliştirilen dev tesis, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nin Hami kentine bağlı Barkol Kazak Özerk İlçesi’ndeki Santanghu Kasabası’nda konumlanıyor. Yaklaşık 33 kilometrekarelik bir alana yayılan proje, toplamda 1,5 GW kurulu güce ulaşacak ve yaklaşık 950 milyon dolarlık bir bütçeyle hayata geçiriliyor.
Çölün Ortasında Yükselen 219 Metrelik Enerji Kulesi
Projenin en çarpıcı unsuru şüphesiz 219 metre yüksekliğindeki merkezi alıcı kulesi. CEEC, Temmuz 2025’te bu kulenin tepe noktasına ulaştığını duyurmuştu. Kulenin etrafına yerleştirilen tam 20.516 adet heliostat, güneş ışınlarını kulenin tepesindeki alıcıya yönlendirecek. Cosin Solar tarafından tedarik edilen bu aynalar, sert kış koşullarına ve şiddetli rüzgarlara rağmen planlanan takvimde teslim edildi. Heliostatların üretim hattı günde 20-30 adet ayna kapasitesiyle başlamış, altı aylık bir optimizasyon sürecinin ardından tek hat için günde 80, iki hat için ise 160 adede kadar çıkmayı başarmıştı. Yerli üretim oranı ise yüzde 99’u aşarak önceki gösterim tesislerindeki yüzde 50 seviyesinden büyük bir sıçramaya işaret ediyor. Çölün zorlu şartlarına karşı heliostatların etrafına koruyucu yapılar eklendi; bu sayede ayna kırılmalarının yüzde 90 oranında azaltılması hedefleniyor.
1,35 GW PV ve 150 MW CSP Tek Çatı Altında
Santral, 1,35 GW kapasiteli fotovoltaik (PV) sistem ile 150 MW kapasiteli erimiş tuz depolamalı kule tipi yoğunlaştırılmış güneş enerjisi (CSP) teknolojisini bir araya getiriyor. Hibrit yapı sayesinde gündüz saatlerinde PV panelleri elektrik üretirken, aynı anda CSP sisteminin termal depolama ünitesi de şarj ediliyor. Güneş battıktan sonra ise depolanan ısı enerjisi devreye girerek buhar türbinlerini çalıştırıyor ve gece boyunca kesintisiz elektrik akışı sağlanıyor. Sistem toplamda 8 saatlik yüksek sıcaklık erimiş tuz ısı depolama kapasitesine sahip olacak şekilde kurgulanmış durumda.
Yılda 2,9 TWh Elektrik, 2,2 Milyon Ton Karbon Azaltımı
Tesis tam kapasiteyle çalışmaya başladığında yılda yaklaşık 2,9 TWh elektrik üretmesi bekleniyor. Bu üretimin yaklaşık 2,7 TWh’lik kısmı PV sistemlerinden, 200 GWh’lik kısmı ise CSP ünitesinden gelecek. Çevresel etki açısından bakıldığında rakamlar oldukça çarpıcı: Santralin yılda yaklaşık 868 bin ton standart kömür tasarrufu sağlaması ve 2,25 milyon tonun üzerinde karbondioksit salımını engellemesi öngörülüyor. Dahası proje, PV panellerinin gölgeleme etkisiyle yüzey buharlaşmasını azaltarak ve heliostat yansımalarıyla lokal çölleşmeyi frenleyerek ekolojik restorasyona da katkıda bulunacak.
Şebeke Dengelemede Yeni Bir Dönem
Bu tesis yalnızca elektrik üretmekle kalmayacak; aynı zamanda birincil frekans regülasyonu, reaktif güç desteği ve pik yük yönetimi gibi kritik şebeke hizmetlerini de sunabilecek. CEEC’in “gündüz PV, gece CSP” formülüyle tanımladığı bu kesintisiz enerji döngüsü, yenilenebilir kaynakların en büyük handikabı olan dalgalı üretim sorununa somut bir çözüm getiriyor. Projede ayrıca akıllı santral yönetim sistemi, İHA tabanlı denetim altyapısı ve endüstriyel tasarımdan uzaklaşan, yerel kültürel öğelerle harmanlanmış bir mimari yaklaşım benimsenmiş durumda.
2026’da Devreye Girecek
CSP ünitesinin inşaatına 2024’ün sonlarında başlanmıştı ve CEEC’in açıklamalarına göre bu bölüm şu anda tamamlanmaya oldukça yakın. PV bölümünün inşaatı ise Nisan 2026 itibarıyla resmen start aldı. Büyük ebatlı n-tipi modüllerin kullanılacağı bu bölüm, yoğun ultraviyole radyasyonuna, kuvvetli rüzgarlara ve kum fırtınalarına dayanacak şekilde özel olarak seçildi. Takvime göre tesisin şebeke bağlantı koşullarını Haziran 2026’da sağlaması, tam kapasite devreye alımın ise Ekim 2026’da gerçekleşmesi planlanıyor.
Hali Hazırda Çalışan En Büyük Hibrit Santral de Çin’de
Bu proje tamamlandığında dünyanın en büyük tek fazlı PV-CSP hibrit santrali unvanını eline geçirecek. Peki şu anda bu unvan kimde? Cevap yine Çin: China Three Gorges Hami PV-CSP tesisi. Yaklaşık 1.000 MW toplam kapasiteye sahip bu santral, 900 MW PV ve 100 MW lineer Fresnel tipi CSP bileşenlerinden oluşuyor ve Eylül 2025’te tam kapasiteyle devreye alınmıştı. Sıralamada ikinci sırada ise Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Noor Energy 1 projesi bulunuyor. Dubai’nin 65 kilometre güneyinde konumlanan bu tesis, 700 MW CSP ve 250 MW PV kombinasyonuyla toplamda 950 MW kurulu güce sahip.
Çin’in Çöl ve Gobi’deki Büyük Planı
CEEC Hami projesi, Pekin yönetiminin ikinci parti “çöl, Gobi ve kurak arazi” yenilenebilir enerji üsleri stratejisinin amiral gemilerinden biri olarak konumlandırılıyor. Proje aynı zamanda Sincan’da inşası devam eden en büyük erimiş tuz kuleli CSP tesisi unvanını da taşıyor. Çin’in yenilenebilir enerjideki bu agresif genişlemesi rakamlara da yansıyor: Ulusal Enerji İdaresi verilerine göre ülke, yalnızca 2025 yılında 315 GW güneş enerjisi kapasitesi ekleyerek toplam yenilenebilir kurulu gücünü 2.300 GW’ın üzerine taşıdı. Hami’deki bu dev tesis, fotovoltaik üretimin kesintili yapısını termal depolamayla dengeleyen hibrit modelin, dünyanın en zorlu iklim koşullarında bile ne kadar etkili olabileceğini gözler önüne serecek.
